Hubert Pokrandt to niedawny absolwent wrocławskiej ASP. Rok temu przyszedł do nas z propozycją wystawy. Przyniósł kilka zdjęć swych obrazów, ciężkie, przeładowane farbą, wypełniające do szczętu powierzchnie płócien olejne kompozycje… ciężkie to było, przytłaczające… ale był w tym też magnes, coś co kazało nam zaufać… Hubert na wystawę przyniósł zupełnie inne rzeczy, obrazy w większości namalowane właśnie na okazję tej wystawy, pierwszej indywidualnej wystawy jego prac, nie przyniósł nic ze swego dorobku, żadnego podsumowania, stosu płócien, zbieranych od lat, przyniósł to co powstało na wystawę, coś jak wynik prób do zapowiedzianej premiery, i to było inne, poczuliśmy, że dokonał się jakiś cud… doświadczyliśmy bardzo wyraźnej zmiany… niedawno Hubert powiedział: “Dopiero od roku czuję, że farba mnie słucha”… może to właśnie ten rodzaj cudu… prace były znacznie skromniejsze, czasem tylko kilka kompletnie abstrakcyjnych kształtów na płytach mdf, cała wystawa była na płytach mdf, przetarcia papierem ściernym… wyglądało to jakby całą wystawę namalowano w dwie, trzy godziny… i tak może było, gdy zliczyć sam czas pracy pędzla, lecz widać przede wszystkim namysł, nie uporczywą robotę pędzla tylko namysł, gdzie go przyłożyć, by się dopełniło, by powstało napięcie, by powstała kompozycja, by na prostokątnym obszarze zaczął odgrywać się dramat. Przebyliśmy z tą wystawą ponad trzy tygodnie, dzień za dniem w galeryjnej sali zdawałem się doświadczać jakiegoś wyrastania z tych kompozycji kolejnych odnóg, jakiegoś baletu kształtów, faktur, kolorów, cieni, charyzmy materiału… czułem osobiście, po raz pierwszy tak mocno, tak namacalnie, że malarstwo abstrakcyjne to nie zaprzeczające naszej codziennej, tradycyjnej linearnej logice swobodne działanie, ale że jest to kolejny, być może znacznie bardziej skomplikowany poziom przemyśleń, dziedzina trudnych decyzji ale i zdumiewających odkryć.

Na kolejną wystawę w tym samym miejscu, Hubert Pokrandt przyniósł coś, co znacznie wykraczało poza to, czego doświadczyliśmy na jego pierwszej wystawie rok temu.

Kompozycja obecnej wystawy jest chyba odważniejsza, pojawiają się dzieła niejednorodne, bardzo różne pod względem formalnym ale też pod względem rozmachu, wystawa być może bardziej ryzykowna ale też znacznie bogatsza jeśli patrzeć pod kątem oferowanych wrażeń, zagadek.

Pojawiają się ludzkie postaci, fragmenty ciał, na przykład surrealistycznie potraktowane dłonie, porastające niezidentyfikowaną materią, niezrozumiała logika nakazuje pokazać nam fragmenty ludzkich (a może zwierzęcych) systemów krwionośnych, które być może są systemem krwionośnym roślin, z dłoni wyrastają kwiaty, dłonie są tylko przez chwilę dłońmi, tak samo i krwiobieg jest tylko przez chwilę krwiobiegiem, przy dłuższym spoglądaniu są już tylko figurami kompozycji, wyzwolenie się od postrzegania dłoni, przynajmniej częściowe wyzwolenie, tworzy kompozycję pełną napięcia, dwie dłonie, dwa elementy wobec siebie, jak dwie planety porośnięte oddzielnymi ekosystemami grawitujące wobec siebie… to przeciwstawienie sobie w jednej kompozycji odrębnych elementów powtarza się kilka razy, może zamierzenie, może przypadkowo, a może tylko w mojej głowie, np. błękitno-turkusowo-białe, świecące od laserunków długie wędrujące dookoła, nieomal jak spirala, ścieżki, pokrywające tańczący chaos czarnych plam, z centrum którego odstaje mieniący się, mamiący lazurowy sutek, a ponad tym, nieomal idealnie okrągła plama, ciemno-czerwona, wpadająca w czerń, subtelne jak na japońskich obrazach, reszta płótna prawie pusta, wielkie pobrzmiewające tło, a może nie tło, może właśnie płócienne pobrzmiewanie, pobrzmiewanie płótna… to trudne, pisać o swoich wrażeniach, zamieniać je w przemyślenia, szukać opisów i metafor, bardzo ryzykowne… ale próbuję dalej… naprzeciwko wisi kolejny abstrakcyjny majstersztyk, ciężkie, barwne, żywe fale, jak jakaś konsekwencja odpychania, sekwencja tego samego gestu, w wielu kolorach i kierunkach, pozostaje nam obserwować to zamknięte w prostokącie coś jakby parcie poza jego obrzeża… jest tego jeszcze więcej, kilka skromniejszych kompozycji, kilka czarno-białych smug, sprawiających wrażenie jakby wyrastały z siebie naprzemiennie łuski, czarna, biała, pragnienie porządku spychające ten zamiar jednocześnie w chaos, różowiejące czarne tło, i czerwoną kredką narysowane coś co przypomina oko… oko, dalej już tylko żółte płótno, ponad tym obraz który przedstawia czerwieniejącą kreskę, rana na obrazie, można to potraktować bardzo dosłownie, rana. Są dwie olbrzymie kompozycje tonące w czerni, właściwie trzy, ale ta trzecia to być może zapowiedź kolejnej wystawy, kiedy powiem “czarne skrzydła mroku” to pewnie przesadzę z poszukiwaniem poetyckich metafor… może to zbytnio udziela mi się przykład poluzowania granic smaku na korzyść szalonych wypraw wyobraźni, po lekturze Sandmana Gaimana… ale on niewiele ma wspólnego z tą wystawą, to tylko chwilowy wpływ na mechanizm opisu… Hubert mówi o tym obrazie, że ceni go szczególnie, bo jest dla niego czymś nowym, nie tylko niezrozumiałym… jest w tym jakaś energia, która mi się podoba, mówi, kolejny eksperyment, jeden z wielu? Obraz ten przypomina właściwie nieliczne obrazy Cy Twombly, które udało mi się odszukać, na którego powołuje się Hubert jako jednego z tych, którzy dali mu do myślenia, którzy coś podpowiedzieli jego wyobraźni, niekontrolowane ruchy ręką, oddzielenie zarządzającego ego od aktu tworzenia i powstaje coś, co odkryć można np. w sztuce dzieci, powstaje coś wkradające się na obszar eksperymentów jakie z rysunkiem automatycznym prowadzili Austin Osman Spare, czy Asger Jorn… ale automatyzm, badanie podświadomych treści, wtłaczanie je w ramy obrazu, czy to z pogranicza surrealistycznych asocjacji czy też kompletnie wyzwolonego od linearnej, definiowalnej, w jakikolwiek sposób sensacyjnej treści, jak na obrazie z pokrywającymi się czarnymi połówkami, pozornie bezładnymi i pospiesznymi ruchami pędzla od albo do siebie, po okręgach, jak zapis transu na dwie ręce… to jedno… ale jest jeszcze jedno, coś, co na dzień dzisiejszy wydaje mi się znacznie bardziej frapujące, odkrywcze i niesamowite – to badanie materii. Lubię przebywać z tymi obrazami często, kilka razy dziennie, codziennie, mam to szczęście, ze w pewnym sensie, na czas wystawy, z nimi mieszkam, i codziennie doświadczam tego procesu, nieważne czy jest on zakończony, czy też jestem świadkiem kiedy Hubert maluje, ten proces jest obecny, jest w pewnym sensie uruchomiony, już nie pędzel i prowadzący ten pędzel Hubert, ale ja, my, widzowie, to my kontynuujemy ten proces w nieznane, w kierunku kolejnych odkryć, i to dalej jest przygoda z materią. Interesuje mnie materia, powtarza Hubert, interesuje mnie co ona podpowiada, co w niej tkwi, co z niej można wydobyć, co z nią można zrobić, jaki jej zapis odsłonić, jak kontynuować to co jest w farbie, w kolorze, w granicach między kolejnymi nałożonymi porcjami farby, w fakturze zaschniętej po miesiącu i pokrytej laserunkiem farby, ale też co jest w fakturze płyty mdf czy płótna, włosów pędzla… Hubert jako tych, z którymi jako młody twórca koresponduje, kiedy ma tylko okazję, czy jest to Wrocław, czy Paryż czy Berlin, wchodzi do pomieszczeń, w których pęka w szwach od niezwykłych dzieł, i obserwuje, zapamiętuje, a widzi i pamięta zdumiewająco, jak zwierzę któremu jest to przypisane, i z tego widzenia i pamiętania jako swoje odkrycia podaje tych których już wymieniałem, ale też Yvesa Kleine’a, Franza Kline’a, Pablo Picassa, Karela Appela, Marcusa Luepertza, W. Kooninga, Anzelma Kiefera czy Tadeusza Brzozowskiego. Przeglądanie reprodukcji w albumach, encyklopediach i w internecie daje pewien niejasny ogląd. Tak, dostrzegam podobne fascynacje, zwielokrotniony wysiłek w tym, by w malowaniu odrzucić zamiar i koncept, by malować radykalnie, na skraju uczciwości, w pewnym sensie badając granice twórczej uczciwości, badając samo pojęcie twórczej uczciwości, czy jest nią zdławienie własnego ego, które w decydującym momencie próbuje podpowiadać, puszczenie wolno wyobraźni, ręka ćwiczona tyle lat w tym by sprawnie trzymać pędzel i posłusznie nakładać farbę, ta ręka niech będzie idealnym narzędziem wyobraźni, czy też jest nią maksymalna koncentracja, koncentracja na tym co już jest. Być może dlatego Hubert mówi, że nie jest w stanie nic namalować ani narysować na białej pustej kartce… ale wracając do ulubieńców, inspiratorów, do tych, którzy coś poddają, by pójść dalej – Hubert podaje jeszcze nazwisko Waldemara Cwenarskiego. I to jest jedyne co mogę sprawdzić na żywo, we wrocławskim Muzeum Narodowym wisi pięć prac tego artysty, pięć prac z kilkudziesięciu istniejących, z których każde jest w pewnym sensie monumentalne. To co zobaczyłem na oryginałach nie pojawia się na reprodukcjach w najmniejszym stopniu, nawet nie ma sensu sprawdzać inaczej niż pójść i zobaczyć na żywo – tych prac nie potrafię opisać (a może czuję, że w tym przypadku swobodne hasanie po skojarzeniach jest za ułomnym, zbyt frywolnym narzędziem opisu) – jedno wiem i czuję, wiem dlaczego Hubert Pokrandt, nasze nowe malarskie odkrycie, podaje Waldemara Cwenarskiego jako ważną dla siebie i swego twórczego procesu postać – tam wszystko jest na swoim miejscu, jakby było zawsze, oczywiste, utrafione… na opis pozostają już same banały, dla tych którzy nie widzieli zapraszam i do Muzeum Narodowego, na piętro ze współczesną sztuką polską i do Falansteru, na wystawę najnowszych prac Huberta Pokrandta.

Reprezentujemy grupę obywateli Izraela głęboko zaniepokojonych prowadzoną przez rząd naszego kraju polityką apartheidu i okupacji, a także udziałem, jaki w tej polityce mają państwa Unii Europejskiej. Korzystając z okazji, pragniemy pogratulować Polsce objęcia prezydencji Unii Europejskiej

Niedawno dowiedzieliśmy się o pierwszym wspólnym posiedzeniu rządów Izraela i Polski, jakie ma się odbyć w Jerozolimie 24 lutego. Dlatego zwracamy się do Rządu Rzeczypospolitej Polskiej z apelem, aby Państwo Polskie wypełniło zobowiązania płynące z umów międzynarodowych, których jest sygnatariuszem, i stanęło na straży praw człowieka w Izraelu i Palestynie.

Działania rządu Izraela na okupowanych terytoriach palestyńskich i na terenie własnego kraju stanowią rażące naruszenie praw człowieka wyrażonych w następujących traktatach i konwencjach międzynarodowych:

Konwencja o zwalczaniu i karaniu zbrodni apartheidu (1976); Czwarta Konwencja Genewska (1949), art. 49, dotyczący przesiedlenia ludności cywilnej okupanta na okupowane terytorium; Prawo do życia, art. 6 Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (1966); Czwarta Konwencja Genewska (1949), art. 33, zakazujący stosowania kar zbiorowych i podejmowania środków odwetowych wobec ludności cywilnej, oraz art. 53 i 147, zakazujące niszczenia majątku prywatnego i publicznego nieusprawiedliwionego koniecznością wojskową.

Poczynania rządu Izraela, takie jak zakładanie nielegalnych osiedli na terytoriach palestyńskich czy nałożenie wojskowej i gospodarczej blokady na Strefę Gazy, naruszają fundamentalne zasady prawa międzynarodowego i liczne przepisy Unii Europejskiej. Nie można też nie wspomnieć o wielu operacjach wojskowych wymierzonych przeciwko cywilnej ludności i infrastrukturze, albo o dokonywanych przez Izrael pozaprawnych egzekucjach i bezprawnym wznoszeniu muru separacyjnego przebiegającego przez terytoria palestyńskie.

Mając na uwadze wszystkie te przykłady naruszania przez rząd Izraela prawa międzynarodowego i praw człowieka, oczekujemy od Państwa Polskiego, jako poważanego członka Unii Europejskiej, co następuje:

— Jednoznacznego oświadczenia, że Polska nie będzie współuczestniczyć w żadnych prowadzonych przez Izrael działaniach naruszających prawo międzynarodowe i prawa człowieka.

o W szczególności oczekujemy, że Polska unieważni wszelkie umowy dotyczące handlu bronią między izraelską firmą Rafael a polską firmą Bumar, obejmujące produkcję pocisków „Spike”, których wojsko izraelskie używa przeciwko ludności cywilnej.

http://www.deagel.com/news/Spike-Missile-Deal-between-Israel-and-Poland-Contract-Signed_n000000180.aspx

http://www.mesko.com.pl/en/o-nas/informacje-o-firmie.html

http://www.altair.com.pl/nsp-spec-242

— Podjęcia działań zmierzających do ustanowienia w ramach Unii Europejskiej embarga na handel bronią między krajami UE a Izraelem, zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego.

— Wysłania do Izraela niezależnych obserwatorów, którzy będą monitorować przestrzeganie praw człowieka i przypadki ich naruszania przez Izrael na okupowanych terytoriach palestyńskich, w tym we Wschodniej Jerozolimie.

— Monitorowania wnoszonych pod obrady Knesetu projektów ustaw o charakterze rasistowskim oraz wyrażania stosownych protestów przeciwko przyjmowaniu takich ustaw przez Kneset.

— Unieważnienia wszelkich umów i zezwoleń na działanie na terytorium Polski udzielonych izraelskim podmiotom gospodarczym, które bezspornie naruszają prawo międzynarodowe przez sprzedaż towarów i usług w nielegalnych osiedlach na terenie okupowanej Palestyny oraz przez współudział w tworzeniu takich osiedli. Oczekujemy, że Państwo Polskie powstrzyma się przed podpisywaniem i wdrażaniem takich umów do czasu, kiedy przedsiębiorstwa te zaprzestaną materialnego i finansowego wspierania nielegalnej okupacji terytoriów palestyńskich. Do takich przedsiębiorstw należą:

- Egged Mobilis, obsługuje komunikację autobusową w kilku miastach Polski; uczestniczy w budowie systemu kolei miejskiej w Jerozolimie; obsługuje komunikację autobusową między nielegalnymi osiedlami na okupowanym Zachodnim Brzegu.

- Eden Springs Ltd, drugi co do wielkości dystrybutor wody butelkowanej w Polsce. Spółką-matką Eden Springs Ltd jest firma Mayanot Eden, która czerpie wodę między innymi ze źródła Salukia na okupowanych Wzgórzach Golan i posiada swoją rozlewnię w miejscowości Katzrin, tamże.

- ASBUD, firma, której założycielami i większościowymi udziałowcami są izraelskie korporacje Asthrom, Shikun i Binui Group (holding budowlany HCH) oraz S.T.R. Development & Construction Group. ASBUD jest zarejestrowany w Polsce jako firma deweloperska i prowadzi projekty budowlane między innymi w Konstancinie, Tarchominie i Piasecznie.

§ Asthrom, dostawca materiałów budowlanych używanych przy konstrukcji izraelskich posterunków wojskowych („terminali”) na okupowanym Zachodnim Brzegu oraz deweloper osiedli mieszkaniowych bezprawnie wznoszonych w palestyńskiej części Jerozolimy. Firma ta jest większościowym udziałowcem kolei miejskiej (Light Rail Project) w Jerozolimie , która zapewni komunikację z osiedlami położonymi wokół Jerozolimy.

§ Firma Shikun and Binui rozbudowuje nielegalne osiedle Ramot w okupowanej Wschodniej Jerozolimie, a Solel Boneh, jej filia i podwykonawca projektu HCH, jest wymieniona na liście izraelskiego Ministerstwa Obrony jako dostawca materiałów budowlanych do budowy izraelskich posterunków wojskowych na okupowanym Zachodnim Brzegu.

http://en.shikunbinui.co.il/category/range_of_activities#{28DBD682-E827-4034-9DA0-54B1226E42C8}

Niektórzy z nas urodzili się w Polsce. Inni są potomkami polskich emigrantów. Jak rozumiemy, bieżąca polityka Rządu Polskiego względem Izraela jest w istotny sposób uwarunkowana historią polskich Żydów. Lekcja, której ta historia powinna uczyć, jest uniwersalna. Kiedy Izrael poddaje miliony istnień ludzkich niczym nie usprawiedliwionej przemocy i upokorzeniom, mówimy: Nie w naszym imieniu! Oczekujemy także, że kiedy Izrael dopuszcza się tych czynów, wśród głosów protestu zabrzmi także stanowczy głos z
Polski.

Prosimy i apelujemy, aby Rząd Rzeczypospolitej Polskiej nie uchylał się od swoich zobowiązań!

Z poważaniem,

Prof. Rachel Giora
Shir Hever
Eytan Lerner
Ofer Neiman
Adv. Emily Schaeffer
W imieniu grupy

BOJKOT! Izraelskie Wsparcie Kampanii „Bojkot, Wycofanie Inwestycji i Sankcje (BDS)”
www.boycottisrael.info

Stańmy razem z Egipcjanami.

Fragment wywiadu z Hossam el-Hamalawy

Waszyngton: Jeśli Mubarak zrzeknie się władzy, to czy istnieje niebezpieczeństwo, że powstanie reżim radykalny zamiast demokratycznego? Na ile to jest prawdopodobne?

Hossam el-Hamalawy: Jeśli mówiąc “radykalny” masz na myśli radykalną redystrybucję bogactwa oraz rozprzestrzenienie się regionalnego buntu przeciwko dyktatorom arabskim na miejscu oraz ich zachodnim zwolennikom, to opowiadamy się za radykalizmem. Jeśli jednak radykalizm ma oznaczać fanatyzm religijny, to zdecydowanie tego nie chcemy i nie widzę nic, co by wskazywało na to, że fanatycy religijni wezmą górę.

Poniżej podajemy kilka linków, gdzie można podpisać petycję, przeczytać niezależne relacje i usłyszeć piosenkę:

Podpisz petycję:

https://secure.avaaz.org/en/democracy_for_egypt/?cl=933116784&v=8334

Blog o Egipcie dziś i świecie jutro:

http://www.crimethinc.com/blog/2011/02/02/egypt-today-tomorrow-the-world/

A tu wysłuchaj piosenka:

http://www.dailymotion.pl/video/x1n04d_the-bangles-walk-like-an-egyptian_music

Wywiad z Hossam el-Hamalawi: Kryzys rewolucyjny w Egipcie

http://www.lewica.pl/?id=23393

Stało się. G-punkt nominował nas w plebiscycie Szczyty Kultury 2010.

Falanster znalazł się w bardzo szacownym gronie osób i instytucji wyróżnionych za działania aktywizujące wrocławską kulturę. Żeby zobaczyć wszystkich nominowanych i dowiedzieć się więcej na temat samego konkursu, zajrzyj tutaj:

http://www.g-punkt.pl/Artykul/szczyt_kultury_wybierz_wroclawskiego_animatora_kultury/1

Jak piszą organizatorzy:

Aby zagłosować na najlepszego animatora kultury z Wrocławia, wyślij e-mail na adres szczytkultury@g-punkt.pl. (Do 14 lutego 2011,do godziny 12.00). W tytule wpiszcie ANIMATOR WROCŁAW, a w treści swój wybór – głosować można tylko na jedną osobę, liczy się pierwszy głos oddany z danego adresu mailowego.

…do czego oczywiście was zachęcamy!

W filmie niestety zabrakło głębszych danych, statystyk, które uświadomiłyby skalę problemu. W zasadzie „Bezpieczna Europa” ukazała nam jedynie mechanizmy technologiczne (nowoczesny monitoring, bramy wejściowe ze strażnikami do zamkniętych osiedli itp).

Nie obyło się także bez problemów technicznych. Pod koniec filmu (ok.45 min.) zniknęły polskie napisy, przez co projekcja została przerwana. Cześć zdezorientowanych/wiecznie śpieszących się widzów ostentacyjnie wyszła z sali kinowej, przez co ominęła ich ciekawa dyskusja z Joanną Janiszewską z organizacji Nomada (Stowarzyszenie na Rzecz Integracji Społeczeństwa Wielokulturowego). Poruszono takie kwestie jak brak wsparcia polskiego rządu dla imigrantów (m.in. likwidacja kolejnych ośrodków dla uchodźców, czy też ostatni protest Czeczenów w pociągu), trudna sytuacja na rynku pracy, dyskryminacja rasowa, czy też przemoc fizyczna i psychiczna.

Nasz kraj jest homogeniczny, co pokazuje statystyka: 2 % imigrantów w Polsce. We Wrocławiu nie ma ich wcale. Są rozsiani po obozach przy granicy wschodniej. Od roku 2000 można było zaobserwować prawdziwy boom, co dla władz okazało się problemem, który należało „kontrolować”. Ważna okazała się tutaj unijna polityka Frontexu z siedzibą w Warszawie, której na rękę jest tylko „transfer” wysoko wykwalifikowanej siły roboczej.

Działaczka organizacji Nomada zwróciła także uwagą na skalę śmiertelności wśród uchodźców, którzy próbują się wydostać z Afryki drogą morską – czyli utonięć, śmierci głodowej lub śmierci z pragnienia. Statystyki są dyskusyjne, ale podano przybliżoną liczbę 2 tysięcy ofiar rocznie na 2 miliony próbujących przedostać się z Afryki do Europy.

Zatrważające są również warunki w obozach dla uchodźców (brak jedzenie i picia, umieralość). Była również mowa o asymilacji kulturowej, braku pracy, rasizmu policji i urzędników państwowych. Joanna opowiedziała więc, jak ważna jest w takim razie pomoc językowa, prawna i socjalna dla uchodźców. Nomada organizuje szkolenia językowe, lecz i tutaj można spotkać problemy m.in. ilość nauczycieli (1 na 500 osób). Nomada pomaga również zdobyć pracę, organizuje spotkania integracyjne, walczy z nienawiścią rasową oraz oferuje pomoc materialną.

Warto także wspomnieć o ostatnich wydarzeniach na granicy Egiptu z Izraelem, gdzie egipscy pogranicznicy jak do kaczek strzelają do imigrantów z Afryki, którzy próbują przedostać się do Izraela. Alarmuje o tym ONZ i obrońcy praw człowieka. W ostatnich latach zginęło w ten sposób co najmniej kilkadziesiąt osób.

Kilka ciekawych spostrzeżeń w filmie:

- Ochroniarze zarabiają tak mało, że nie byłoby ich stać na mieszkanie w zamkniętych osiedlach, które pilnują.
- Ochrona twierdzi, że dzięki ich pracy, mieszkańcy są bezpieczni, co jest wpisane w rolę społeczeństwa spektaklu.
- W zamkniętych osiedlach nie odbywają się żadne integracyjne spotkania, nie ma żadnych wspólnot. Raz do roku mieszkańcy decydują jedynie w sprawach administracyjnych.
- Absurd logiki zarządzania społeczeństwem: „Im więcej muru, tym więcej wolności”.

Więcej o festiwalu Globale:
http://www.globale.bzzz.net/

Film „Bezpieczna Europa” można pobrać:

http://alterkino.org/bezpieczna-europa

* Frontex jest agencją Unii Europejskiej mieszczącą się w Warszawie, która specjalizuje się w polowaniach na imigrantów i militaryzacją granic UE. Działania Frontexu są całkowicie pozbawione aspektu humanitarnego, pomimo prób nadania tej przestępczej organizacji pozorów praworządnośc

Tomasso – http://www.tomasso.pl

Jak zwykle przy tego rodzaju wydarzeniach, na seans przybyła dość wąską grupa odbiorców (~30 osób), lecz ci, którzy z jakiegoś powodu nie dotarli na miejsce, mają czego żałować. Film Diaza ukazał to, czego większość jego kolegów po fachu nie odważyłaby się nawet zająknąć: bezlitosna krytykę kapitalizmu, która pod naporem faktów, liczb oraz wypowiedzi, przygniotła każdego.

Film można było podzielić na trzy epizody:

1. HISTORIA KOLONIALIZMU

- Historia „rozwoju” kapitalizmu, poprzez podboje kolonialne. Eksterminacja ludności oraz zawłaszczenie bogactw naturalnych Azji, Afryki, Ameryki Południowej w imię wyższości moralnej oraz kulturowej białych. W ten sposób pozbawiono lokalne społeczności szans na rozwój, wpływ na własną politykę gospodarczą, wprowadzając podbite państwa w stan ekonomicznego, duchowego oraz fizycznego zniewolenia.
- Pogłębiająca się przepaść między krajami biednymi, a bogatymi (m.in. Wielka Brytania narzuca cło i podatki na import tekstyliów z Indii, Holandia niszczy przemysł tekstylny w Indonezji i rozwija go u siebie).
- Zmiany kulturowe w krajach podbitych. Tradycje rodzinne (kolektywne), zastępowane są przez indywidualizację stosunków społecznych.

2. WSPÓŁCZESNY KAPITALIZM

- Neokolonializm („współczesne niewolnictwo”) w ramach umów międzynarodowych. Strukturalna przemoc, czyli neoliberalne reformy pod płaszczykiem „przystosowania strukturalnego” narzucane są w ramach Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz Światowej Organizacji Handlu.
- Świat zbudowany na „konsensusie Waszyngtońskim”, gdzie wszelkie problemy ma rozwiązywać rynek (prywatyzacja infrastruktury, szpitali, szkół, telekomunikacji, kolei, linii lotniczych). Autorzy filmu pokazują przykład Boliwii, gdzie korporacja Bechtel sprywatyzowała wodę, co w rezultacie doprowadziło do wzrostu cen o połowę, a w niektórych regionach nawet 2-3 krotnie. Na skutki nie trzeba było długo czekać. Demonstracje i opór społeczny, przelany krwią, spowodował, że korporacja Bechtel wyniosła się z Boliwii.
- mowa także o rajach podatkowych. Gdyby opodatkować 30% przepływającego w nich kapitału, powstałaby suma 255 bln dolarów, które można by przeznaczyć na zlikwidowanie większości problemów społecznych. W zasadzie do zlikwidowania biedy, wystarczyłoby 20 bln dolarów, co jest 4% sumą która idzie co roku na wojsko na świecie. Jednak dla klasy rządzącej najważniejszą kwestią jest „neoliberalny militaryzm”.
- przedstawiono także politykę patentów m.in. drogie leki, brak rozwoju medycyny, niepotrzebna śmierć ludzi w Afryce na „niepopularne ekonomicznie” choroby, takie jak malaria, cholera, AIDS czy żółta febra. Liberalizacja usług medycznych, wzrost umieralności w Afryce, z powodu braku pieniędzy na leczenie.
- w filmie nie zabrakło Johna Perkinsa, zwanego „ekonomicznym zabójcą” (Economic Hitman), który wyjaśnia rolę Stanów Zjednoczonych i służb CIA w kształtowaniu globalnej polityki. Perkins opowiada o przekupywaniu polityków, zamachach stanów, czy mordowaniu nielojalnych dla interesów USA polityków, którzy mogliby realizować bardziej demokratyczne (socjalne) idee społeczne. John Perkins można również obejrzeć w filmie „Spowiedź Agenta”.
- neoliberalna teoria tzw.„skapywania” nie działa (zakłada ona, że jeśli bogaci będą więcej zarabiać, to więcej będą otrzymywać biedni). Wzrost gospodarczy, PKB nie przekłada się na jakość życia mieszkańców.
- ciekawostka: najwięcej przemocy jest tam, gdzie jest największa dysproporcja dochodów, a nie tam gdzie jest tylko bieda.

3. PERSPEKTYWA

W filmie można było usłyszeć następujące kwestie:
a) reforma rolna (uspołecznienie ziemi, przedsiębiorstw, zasoby naturalne dostępne dla wszystkich nieodpłatnie, „zasada wspólnej własności”).
b) reforma podatkowa (zlikwidowanie podatków biednym skoro płacą za luksusy bogatych. Proponowane było zwiększenie podatków bogatym, skoro zarabiają na cierpieniu większości).
c) redystrybucja dochodów (sprawiedliwsze dzielenie zysków, partycypacja dochodów itp.).

Ciekawe fakty przedstawione w filmie:
• W Brazylii jest obecnie 50 milionów głodujących.
• 1% najbogatszych ma 400 razy więcej, niż 1% najbiedniejszych.
• Afryka Subsaharyjska płaci co minutę 25 tyś. dolarów zachodnim kredytodawcom (zamiast przeznaczać pieniądze na rozwój szkół, szpitali, pomoc socjalną itp.).
• Boliwia ma 7 bilionów długu.
• Od 1960 roku koszt eksportu w Afryce zmalał w stosunku do importu.
• Co roku prywatyzowanych jest 1300-1500 firm w ramach „przystosowania strukturalnego”.
• 1% ludzi na świecie posiada 32% globalnego bogactwa.
• 1 mld. ludzi mieszka w slumsach na Południu.
• 1/3 ludzkości nie ma dostępu do czystej wody.
• 854 mln ludzi cierpi głód (wzrost głodujących na świecie od 1970).
• Od lat 70, liczba żyjących w biedzie w Afryce wzrosła z 273 do 328 milionów.
• 165 mln ludzi na świecie, żyje za mniej niż 50 centów dziennie.
• Przez dalszy wzrost cen na świecie, kolejne 100 mln ludzi wejdzie w biedę.
• Konsumujemy 30% więcej, niż biosfera może zregenerować. Musimy zmienić konsumpcję.
• 16 tyś dzieci umiera dziennie z głodu lub chorób.

źródło: http://www.tomasso.pl

Dowiadujemy się, że przemysł naftowy eksploatując bogate w ropę tereny, spowodował katastrofę humanitarną. Brak czystej wody pitnej, zanieczyszczenie żywności, powietrza, wody, gleb uprawnych, wpłynęło ostatecznie na jakość życia społeczności lokalnych.

Od początku lat 60. zyski z wydobycia ropy naftowej w tym regionie sięgnęły ok. 600 miliardów dolarów. Pomimo tego, większość mieszkańców Delty Nigru żyje w ubóstwie (m.in. poprzez utratę źródeł utrzymania, brak wsparcia rządu). Skorumpowani politycy, neoliberalna „elastyczność norm” środowiskowych oraz socjalnych, powoduje, że Shell jak i inne korporacje, mogą czuć się bezkarne. Wszelkie nakazy sądowe, przeciągane są w nieskończoność, a protesty społeczności lokalnych, w zakłamany sposób ignorowane oraz krwawo tłumione.

W filmie niestety, nie dowiedzieliśmy się nic o zamordowaniu nigeryjskiego pisarza i ekologa Kena Saro-Wiwy, finansowaniu przez korporację junty wojskowej oraz sił bezpieczeństwa, poparciu dla brutalnych represji, które rząd Nigerii stosował w latach 90. wobec członków Ruchu na rzecz Przetrwania Ludu Ogoni (MOSOP). Jednak pomimo pominięcia tych faktów, film bardzo dobrze ukazuje walkę społeczności lokalnych nie tylko u siebie, ale również na arenie międzynarodowej. Nigeria, jako czołowy producent ropy w Afryce, poprzez naciski lokalnych grup społecznych oraz organizacji praw człowieka, została dostrzeżona przez międzynarodowe media oraz światową opinię publiczną.

26 lutego (piątek), wrocławski oddział Amnesty International w ramach kampanii „Oczyść Deltę Nigru!”, planuje przeprowadzić uliczną pikietę informacyjną o sytuacji w Nigerii oraz zbieranie podpisów pod petycją do władz Shella o usunięcie zanieczyszczeń z Delty Nigru. Więcej informacji wkrótce na WSA.org.pl

źródło: tomasso.pl

Trzeba przyznać, że nie jest niczym dziwnym na obszarze naszych współrzędnych geograficznych mieć horyzonty żywieniowe zawężone do schabowego z ziemniakami i surówką. Tak przecież wielu z nas zostało odkarmionych. I to niezależnie od rocznika – zdrowo i syto.
Zapewne wiele historii przemian zaczyna się podobnie. Kilka filmów, artykułów, przemyślenia, rozmowy. Uzupełnia się braki w edukacji, dowiadując się choćby o zacieleniu jako warunku koniecznym dla uzyskania krowiego mleka, rodzącym problem niechcianych młodych. Wreszcie decyzja – nie chcę dalej brać w tym udziału.

Wegetarianinem przeważnie zostaje się „od poniedziałku”. Zaczynają parzyć skórzane buty i kurtka. Ale teraz trzeba donosić. Nie wyrzucać. Przez poszanowanie. Rozpoznaje się znaki certyfikatów ekologicznych na kosmetykach. Jadłospis tworzy się metodą przez podstawienie: parówki sojowe, pasztet sojowy, wędlina sojowa, pasta sojowa, burgery sojowe. Tofu na sto sposobów. Potem ciecierzyca, soczewica i inne podobne, częstsze sałatki owocowe, warzywne, dekorowane nasionami, orzechami, kiełkami. Odkrycie, że z samych warzyw też da się zrobić kompletny obiad, a nawet się nim najeść, jest pewnym kamieniem milowym. Nadchodzi uczucie ściągnięcia cugli zapędów konsumpcyjnych, które prowokuje do dalszych rozważań nad własną postawą. Niektórych skłania to do pójścia dalej. Krótkie nawet zanurzenia w arkana masowej produkcji mleka i jaj wystarczą, by postawić jeszcze jeden krok.

Jest szansa, że ostatnio na opisaną ścieżkę wstąpiło, czy przynajmniej zaczęło to rozważać, kilka osób. Inspiracją mógł służyć wrocławski weekend wegański.
Program imprezy obejmował sporą ilość wykładów, m. in. z podstaw weganizmu, o kwestiach diety i zdrowia, w tym z punktu widzenia dietetyka, o permakulturze, czy koncepcjach filozoficznych, związanych z tematem wegetarianizmu. Można było nawet posłuchać o ochronie krów w tradycji hinduskiej, w atmosferze wypełnionej dymem palonego kawałka suchego krowiego łajna, co dla „ludzi miasta” było ciekawym doświadczeniem. Pozytywnie ciekawym. Całości dopełniała plejada wydarzeń z zakresu sztuk wszelkich: muzycznych, kulinarnych, filmowych, rysunku. Właśnie w tej wielostronności podejścia tkwiła siła tego festiwalu. Pozwalał spojrzeć na weganizm głębiej niż tylko jako ekscentryczną dietę. Weganie mogli czerpać radość choćby z możliwości wyzbycia się poczucia osamotnienia w swoich poglądach i działaniach. Dla nie-wegan była to szansa na empiryczną analizę odpowiedzi na często fundamentalne z ich punktu widzenia pytanie: „To co ty właściwie jesz?”.
Tu tkwi jeden z problemów w kojarzeniu weganizmu przez postronnych – jako restrykcyjnego systemu, ograniczającego konsumpcję. Weganie są postrzegani niemalże jako asceci, odmawiający sobie produktów z „list rzeczy niewegańskich”. Taki obraz wyostrza się szczególnie w przypadku wegan, nazwanych przez Matthew Balla, współzałożyciela organizacji Vegan Outreach, symbolicznymi. W odróżnieniu od wegan praktycznych, którzy unikają produktów związanych bezpośrednio, w mniejszym lub większym stopniu, z cierpieniem zwierząt, weganie symboliczni wykluczają dodatkowo produkty uboczne, takie jak żelatyna, znajdująca się np. w błonach fotograficznych. Oczywiście ograniczenia budzą skojarzenia z unieszczęśliwianiem, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Można się było o tym zresztą naocznie przekonać na wspomnianym festiwalu, patrząc na zdrowo wyglądających, radosnych i otwartych ludzi, noszących jednak w sobie i dających wyraz wielkiemu zatroskaniu kwestią stosunku ludzi do zwierząt.

Weganizm nie polega na wypełnianiu szeregu zaleceń i przestrzeganiu zakazów, a na kierowaniu się świadomym wyborem moralnym – rezygnacją z konsumowania „przyjemności” okupionej cierpieniem i śmiercią zwierząt. Niektórzy nazywają to ograniczaniem, inni – wolnością.

Wobec braku Jednej Jedynie Słusznej Formuły, różnice wśród osób, którym nie jest obojętny los zwierząt, są nieuniknione i widać je choćby w przypadku podziału grup, które zajmujących się ich ochroną. Prof. Gary Francione wskazuje na trzy ich rodzaje: animal welfare, new welfarism i animal rights. Organizacje należące do pierwszej grupy pracują na rzecz dobrostanu zwierząt, zmniejszenia ich cierpienia poprzez polepszanie warunków bytowych, co można opisać jako popieranie produkcji szczęśliwego mięsa. Organizacje typu new welfarism uznają za cel zniesienie wykorzystywania zwierząt w ogóle, jednak ponieważ wizja jego realizacji jest wielostopniowa, prowadzą działania także na rzecz bieżącej poprawy dobrostanu, jednocześnie promując weganizm. Radykalne stanowisko reprezentują grupy animal rights, które walczą o całkowite i natychmiastowe zaprzestanie wykorzystywania zwierząt, również poprzez promowanie weganizmu. Jednak bez zgody na ustępstwa w postaci doraźnego polepszania dobrostanu. Motywują to głównie twierdzeniem o szkodliwości takiego postępowania, ze względu na uspakajanie ludzkich sumień przyzwalaniem na jedzenie szczęśliwego mięsa. Chodzi im o wykrzewianie tego powszechnie panującego „własnościowego” stosunku do zwierząt. Główny teoretyk tego ruchu, będący twórcą przedstawianego podziału, opowiada się w jednej z debat także przeciw sprowadzaniu na ten świat i hodowaniu zwierząt domowych, do towarzystwa. Jednak patrząc na aktualną sytuację, raczej nie ma szans na szybką zmianę w kierunku przez niego proponowanym.

Najpierw ludzie musieliby otworzyć się na tyle, by zrozumiałym stało się, że weganom nie chodzi o promowanie snobistycznego stylu życia, toczenie gorących, choć płonnych dyskusji o dylematach etycznych typu „pożar domu” czy przerzucanie się grubymi nićmi szytymi argumentami za i przeciw, jak obarczanie mięsożerców winą za głód na świecie czy, z drugiej strony, twierdzeniem, że ludzie jedzą mięso od zawsze. Chodzi tylko o konstatację, że żywe, czujące istoty, są narażane na cierpienie dla ludzkiego wygodnictwa, zachcianek, zaspokojenia podniebienia czy mitów w stylu niezastąpionej cudownej odżywczości białka pochodzenia zwierzęcego1.

Potem musiałby zostać obalony hipokryzyjny podział zwierząt na te „do kochania” i „do jedzenia”, wpajany nam od dziecka, którego efekt był widoczny chociażby w niedawnym społecznym oburzeniu produkcją smalcu z psów. Oczywiście wszystko tu tłumaczy intonacja w zdaniu, kładąca całe wzburzenie i zniesmaczenie na wyrażeniu „z psów”.

Wreszcie ludzie musieliby chcieć nauczyć się być krytycznymi, zwalczać swój egoizm. Nauczyć się zasmakować w umiejętności panowania nad własnymi zachciankami, które często nazywamy i traktujemy z powagą jako potrzeby. Uświadomić sobie, że jedzenie, ubranie, kosmetyki i inne cuda – to wszystko powinno stanowić tylko środki, a nie cele życia; niewarte poświęcania zwierzęcego życia.

Czy aż tak ciężko przypomnieć sobie, że pod naszą skórą – okrytą materiałem, opaloną, ogoloną i wyperfumowaną – jest takie samo mięso, które serwujemy na talerzach? Pomimo tego wszystkiego, co osiągnęliśmy, pomimo naszych wciąż rosnących umiejętności przekształcania świata i jego zasobów czy naszych organizmów, życie jest tylko przejażdżką, a my tylko ładnie zapakowanym mięsem.

Hanna Dubielczyk

1) American Dietetic Association w lipcu 2009 potwierdziła swoje stanowisko, że dobrze zaplanowane dieta wegańska, jak i diety wegetariańskie, zaspokajają zapotrzebowanie na składniki odżywcze i są odpowiednie dla każdego etapu życia, włącznie z okresem ciąży i laktacji, niemowlęctwa, dzieciństwa i dorastania. Pełny tekst dostępny pod adresem http://www.eatright.org/cps/rde/xchg/ada/hs.xsl/advocacy_933_ENU_HTML.htm

Z niechęci do powszechnego katolickiego obłędu głosuję za powszechną kastracją. Niech nastąpi koniec ludzkości:)
M.S.

16 października odbyło się w Falansterze kolejne z serii spotkań organizowanych w ramach Klubu Dyskusyjnego Le Monde Diplomatique promujące książkę Beverly Silver “Globalny proletariat”. Do udziału w dyskusji zaproszony został Przemysław Wielgosz, redaktor naczelny Le Monde Diplomatique – edycja polska, Marcin Starnawski z pisma Recykling Idei oraz Jarosław Urbański reprezentujący Związek Zawodowy Inicjatywa Pracownicza

Redaktor Wielgosz wskazał na to iż w ostatnich latach pojawiło się niewiele opracowań i analiz na temat klasy robotniczej, ruchów pracowniczych/robotniczych. Z tego względu książka Beverly Silver jest wyjątkowa. W swojej pracy kanadyjska socjolożka zaprezentowała wyniki nowatorskich badań nad dynamiką ruchów pracowniczych, badan które zrywają z większością analiz dominujących w refleksji socjologicznej, historycznej w ciągu minionych dziesięcioleci. Pokazuje perspektywę, która odrzuca jednostkę analizy jaką jest państwo narodowe, a która dotychczas wyznaczała horyzont badawczy dla wszystkich analiz ruchów pracowniczych. Silver natomiast wyszła z założenia że o dynamice ruchów pracowniczych należy myśleć w kategoriach globalnych, odrzucić europo czy atlantocentryzm. Przemek zaznaczył również iż książka “Globalny proletariat” jest wynikiem badan empirycznych nad światowym ruchem pracowniczym, które obalają wiele mitów dominujących w ostatnich latach w dyskursie akademickim i politologicznym na temat zmierzchu ruchów pracowniczych, ruchów społecznych, klasy pracowniczej w ogóle, czy tez końca pracy (koncepcja Rifkina bardzo popularna kilkanaście lat temu) Koncepcje te okazują się nie wytrzymywać konfrontacji z materiałem empirycznym, który został zaprezentowany w książce. Wynika z niego, że pracy dla pracowników najemnych nie jest coraz mniej ale wręcz przeciwnie w skali globalnej. Poza tym obecny kryzys doskonale nam pokazuje że mamy do czynienia z podziałem klasowym nawet w sposobie zarządzania kryzysem, a dominującą formą organizacji nie jest społeczeństwo sieciowe, ale klasowe. Silver pokazuje że to dobrze widać w walce i mobilizacji społecznej w ciągu ostatnich kilkunastu lat.

Marcin Starnawski skupił się na nacisku jaki wywiera ponadnarodowy kapitał na ograniczanie praw pracowniczych, związkowych po to, aby stworzyć dla siebie lepsze warunki do inwestycji czy generowania zysków. W celu rozwiązania kryzysu powszechnie włącza się do systemu pewna część pracowników jako beneficjentów wykluczając innych – tak było w złotym wieku kapitalizmu pod II Wojnie Światowej. gdzie pracownicy krajów zamożnych mieli duży zakres świadczeń, umów społecznych, kontraktów co odbywało sie kosztem eksploatacji pracowników w krajach tzw Trzeciego Świata. Marcin wskazał również za Silver na inny aspekt podziałów pracowniczych, gdzie często sami pracownicy dążą do tego, aby kapitał taki podział ustanawiał np protesty pracowników skierowane przeciwko emigrantom na rzecz obrony miejsc pracy grupy dominującej w danym kraju. Przywołał za autorką feministyczną krytykę nurtu studiów nad światem pracy, która pokazuje, że w analizach często pomija sie aspekt tożsamości pracowniczej związany z płcią i z rasą, np prototypem robotnika był często biały mężczyzna wywodzący sie z dominującej w danym kraju grupy etnicznej czy narodowej. Redaktor Recyklingu Idei zadał pytanie: na ile we współczesnym świecie kapitalistycznym te strategie ustanowienia podziałów mogą zostać przekroczone. Autorka podaje entuzjastyczne przykłady koalicji i sojuszy różnych grup społecznych, ruchów niezwiązanych z ruchem związkowym, a także narodzin świadomości obrazującej wspólnotę interesów grup pracowniczych z północy i południa.(np protesty w Seattle które zablokowały rundę WTO będące objawem nowego tzw internacjonalizmu.) Autorka zarysowuje horyzont pokazujący, że w związku z tym ze system bezpieczeństwa pracowniczego ,socjalnego z okresu złotego wieku kapitalizmu po II WŚ nie sprawdził się (ponieważ dotyczył głownie pracowników z krajów północy a nie globalnego proletariatu) i skończył wraz z ofensywą neoliberalną to być może wyzwaniem dla wszystkich ruchów pracowniczych na świecie jest taki model systemu światowego, który podporządkuje zysk kapitału wszędzie potrzebom ludzi pracy.

W roli praktyka wystąpił Jarek Urbański, który wskazywał na przełożenie pracy Beverly Silver na praktykę ruchów społecznych. Silver pokazuje związek ruchu alterglobalistycznego z protestami pracowniczymi, udowadnia, że wzrost i rozwój ruchu alterglobalistycznego jest wpisany we wzrost niepokojów społecznych ostatniej dekady na całym świecie i ma istotne podłoże w walkach społecznych toczonych nie tylko w Europie ale i w innych rejonach świata. Książka daje pewność ze walki alterglobalistyczne wcale nie były jak chcieliby niektórzy publicyści czy redaktorzy oderwane od protestów pracowniczych (często alterglobalizm przedstawiano jako typowy bunt młodzieży czy nawet części klasy średniej) Silver mówi ze klasa robotnicza wcale nie zanika, ale wręcz przeciwnie, zyskała na znaczeniu – to teza dość rewolucyjna w stosunku do tego co mówią inni socjologowie np Negri. Jarek wskazał że najlepiej pokazują to dane statystyczne z Azji, gdzie proces proletaryzacji przebiega w sposób dość gwałtowny. Według danych statystycznych na początku lat 90 tych w Azji dochodziło do 10 tys niepokojów społecznych rocznie. Obecnie liczba niepokojów społecznych w tym regionie sięga 90 tys rocznie (wg oficjalnych danych) Ilość walk społecznych w Polsce od końca lat 90-tych również zaczęła rosnąc, ale w mediach głównego nurtu nie mówi sie o tym, lub ciągle przyrównuje do protestów 89 r i ruchu “Solidarności”, przy którym niejedne protesty na świecie wypadłyby marnie. Wg statystyk od połowy lat 90-tych następuje w Polsce mobilizacja społeczna.

Relacja video ze spotkania dostępna jest na stronie Wrocławskiej Sekcji Alternatywnej